24 ноября 06 21:35 Новости/

M.O.Auezov - Omir'nama

Kazak adebyetining’ classycalik ulgisin Muhtar Omarhanouli Auezov (1897?) esiminsiz’ coz aldimizqa elestetu mumcin emes.

M. O. Auezov Semey ouezining’ Chingqis bolisinda (kazirgi Semey oblisi, Abay audani) touqan.

Ol auil mectebinde okip, sauatin achti.

1919 jili Semeydegi muqalimdic semynaryani, 1928 jili Lenynhgrad (kazirgi Sanct-Peterbourg) ounyversytetin, 1930 jili Tachcenttegi Orta Azya memlecettic ounyversytetining’ Chiqis adebyetteri’ aspyrantourasin bitirdi.

Cenges ocimetining’ alqachki jildarinda M.Auezov ozining’ Semey oblistik, Kazakstan Ortalik Atkaru comytetterindegi kizmetterin kyin da jemisti’ qilimy izdenisterimen, chiqarmachilik jumistarimen uchtastira bildi. Oning osinau ulan-qayir engbegi layikti baqalanip, iri’ koqam kayratceri, academyc, fylologya gilimining doctori, CSRO Memlecettic jane Lenyndic siyliktarining laureati syakti ataktardi yelenip, ochpes dangkka bolendi.

Ol erterecte, 18-25 jasinda jazqan anggimeleri’ men povesterining’ ozinde-ak realystic mectepting’ ocili’ retinde corinip, ceyinirec osinau baqitin aygili’ "Abay joli" roman-epopeyasinda meylinche damitip, aykinday tusti’.

Ulttik onerimizding’ asil kazinasi alemdic classycadan Auezov tarjimalaqan N.V.Gogolding’ "Revyzor" comedyasi, V.Checspyrding’ "Otello", "Asauqa tusau" dramalari, Y.Tourgenevting’ "Dvoryan uyasi" romani, sonday-ak L.Tolstoy, A.?ehov, D. Londonning anggimeleri, N. Pogodyn, C. Trenevting’ pyesalarimen toliqa tusti’.

M. Auezovting’ kirik jildik chiqarmachilik qumirinda dunyege celgen "Abay joli" taryhy-aleumettic roman-epopeyasinsiz, "Oscen orcen" romani men "Karach-karach okyqasi", "Kyli zaman" povesteri, t.b. coptegen anggime, drama, comedya, stsenaryy, novella, o?ercter, poublytsystycalik makalalarinsiz Kazak adebyetin tolikkandi dep sanau kyin bolar edi. Solarding ichinde, aryne, "Cocserec" anggimesi’ de bar. Choktiqi byic bul dunyede auil turmisining sol cezdegi corinisi’ naqiz chinchil corcemdic chechimin tapkan.

Ali’ cozin achpay turip adamdar arasina tuscen boltiric ozine jasalqan barlik jaksilikka, tipti, bala Kurmachting tunhge karay kasina alip jatkanina karamastan, kolqa condige almaydi. Auil ytterine tan’ moyinsunouchilik Cocserec uchin’ muldem jat edi. Ercindicce jaratilqan dala taqisi tec tabyqat unine kulak turedi. Adamzatka qana berilgen meyirimdilic, suyispenchilic sezimderi, tuptep celgende, Omir’ zangina kaychi, Cuchce qana baqinatin jirtkichting tabyqy tuysigi aldinda alsiz’ ecen. Tabyqat zangi oz’ degenin istetedi. Mine, "Cocserec" anggimesi’ osinday oydi alqa tartadi.